Kościół św. Jakuba od strony placu W.Biegańskiego


Cerkiew prawosławna św. Cyryla i Metodego (obecnie kościół św. Jakuba). Widok (z ok. 1914r,) od strony placu magistrackiego (obecnie W. Biegańskiego)
źródło: Z. Biernacki "Częstochowa na dawnej pocztówce"
Kościół św. Jakuba widok od strony placu W. Biegańskiego
fot: czestochowa.czest.pl
Cerkiew prawosławna św. Cyryla i Metodego (kościół św. Jakuba) - obecny kościół św. Jakuba znajduje się na Placu Biegańskiego naprzeciwko ratusza. W 1586 roku wybudowano w tym miejscu kapliczkę św. Jakuba wraz z przytułkiem dla chorych pielgrzymów. Wówczas była ona umiejscowiona na pustej przestrzeni między Starym Miastem Częstochowa a Częstochówką. Kapliczka została rozbudowana w 1674 roku przez mieszczanina Jakuba Zalejskiego, radnego miejskiego, natomiast prowincjał zakonu o. Andrzej Gołdonowski wzniósł tam świątynię barokową. W 1683 roku odwiedził ją król Jan III Sobieski jadąc pod Wiedeń. Było to 24 lipca, w dniu kiedy to jego syn Jakub obchodził imieniny i całą rodziną odwiedzili kościół jego patrona. W 1786 roku przybyły do Częstochowy ss. Mariawitki i osiadły w tej świątyni do czasu wybudowania własnej siedziby, czyli do 1862 roku. Po opuszczeniu kościoła przez ss. Mariawitki zaczął on popadać w ruinę, co doprowadziło do rozbiórki budowli. W 1869 roku władze carskie przejęły ten teren i na miejscu kościoła św. Jakuba wybudowano w latach 1870 - 1872 w stylu bizantyjskim cerkiew św. Cyryla i Metodego wzorowana na warszawskiej cerkwi św. Marii Magdaleny. Przejściowo wokół cerkwi mieścił się cmentarz prawosławny , który po niedługim czasie został zlikwidowany, a w 1918 roku po zakończeniu I wojny światowej Polacy znów przejęli ten teren i świątynia wróciła do rąk katolików jako kościół filialny parafii św. Zygmunta. Świątynia ta pełniła również funkcję kościoła wojskowego pod wezwaniem św. Stanisława Kostki . Podczas II wojny światowej władze niemieckie przekazały kościół w lutym 1943 roku grupie ludności prawosławnej. Jednak już w marcu 1947 roku kościół na powrót był parafią św. Jakuba, a ks. prałat Wojciech Modry, proboszcz tejże parafii, usunął w 1948 roku kopuły bizantyjskie, środkowe zamienił na półkoliste, a boczne zastąpił stożkowatymi daszkami. Natomiast ks. proboszcz kanonik Tadeusz Ojrzyński dokonał latach 1969 - 1974 gruntownej przebudowy wnętrza budowli na styl świątyni wczesnochrześcijańskiej wg proj. Stanisława Pospieszalskiego i przyozdobiono je dekoracją sgraffitową wykonaną przez Marię Antoninę Kozłowską i Zofię Szczerba. Ściany boczne obito drewnianą boazerią, a okna wyposażono w nowe witraże. Jednakże do dziś budowla ta zachowała cechy architektury neobizantyjskiej.