Kaplica św. Barbara Nad Źródłem


Budynek Kaplicy św. Barbara Nad Źródłem
źródło: Z. Biernacki "Częstochowa na dawnej pocztówce"
Kaplica św. Barbara Nad Źródłem
fot: czestochowa.czest.pl
Kościół św. Barbary - to tylko nazwa potoczna, a faktycznie jest to kościół Św. Andrzeja i Św. Barbary. Znajduje się tam źródełko, w którym to obmyty został sprofanowany uprzednio obraz Matki Boskiej Częstochowskiej w 1430 roku. Początkowo przy cudownym źródełku stał tylko krzyż, a później wybudowano tam kaplicę św. Barbary oraz szpital, tj. przytułek dla ubogich. Ufundował ją Wojciech Siekańczyk w 1572 roku. Szpital przetrwał do końca XVII wieku, kiedy to uległ pożarowi, natomiast w latach 1637 - 1642 został zbudowany kościół z inicjatywy ówczesnego prowincjała O.O. Paulinów - Andrzeja Gołdonowskiego na potrzeby nowicjatu Klasztoru Jasnogórskiego. W 1642 roku kościół św. Andrzeja i św. Barbary został konsekrowany przez Aleksandra Madalińskiego, biskupa Teodozieńskiego, sufragana gnieźnieńskiego. W 1660 roku wzniesiono nad zakrystią oratorium zakonne, czyli kaplicę św. Anny połączoną z klasztorem krytym gankiem na wysokości pierwszego piętra. Jednakże już kilka lat po wybudowaniu został zniszczony (w 1655 roku), a odbudowany po dość długiej przerwie, bo dopiero na przełomie XVIII i XIX wieku. Początkowo był to kościół jednonawowy. Podczas odbudowy otrzymał nawy boczne w postaci kaplic. Wystrój kościoła jest w stylu barokowym. Za kościołem znajduje się kaplica św. Barbary ze źródełkiem, a obok kościoła nowicjat o.o. paulinów, w którym obecnie mieści się plebania. Budynek ten w latach 1762 - 1765 spełniał funkcję tzw. Domu pokuty dla zakonników. Natomiast w latach 1807 - 1814 mieścił się tam szpital wojskowy. W drugiej połowie XIX wieku (po 1864 roku) kościół wraz z całym zespołem klasztornym przez kilkanaście lat stał niezagospodarowany i powoli popadał w ruinę. Dopiero na początku XX wieku stał się kościołem parafialnym drugiej parafii w Częstochowie i w 1901 roku przystąpiono do generalnego remontu, który pociągnął za sobą znaczną rozbudowę świątyni. Dobudowano od strony zachodniej kaplicę i zakrystię. Kościół ma charakter późnorenesansowy z wieżą.